ผีอำ เกิดจากอะไร? ไขความลับ REM Sleep ตัวขยับไม่ได้ แต่ตาตื่น
กลางดึกคืนหนึ่ง คุณสะดุ้งตื่นขึ้นมา ลืมตามองเห็นเพดานห้องชัดเจน แต่พอจะขยับแขนขากลับรู้สึกหนักอึ้งเหมือนมีใครมานั่งทับหน้าอก พยายามจะตะโกนเรียกคนช่วยก็ไม่มีเสียงหลุดออกมาจากลำคอ… อาการชวนขนลุกนี้ หลายคนเชื่อว่าเป็นเรื่องลี้ลับหรือโดนสิ่งเหนือธรรมชาติเล่นงาน
แต่ในทางวิทยาศาสตร์ เรื่องนี้ไม่ได้มีอะไรในกอไผ่เลยค่ะ เพราะสมองของคุณแค่ “ตื่นก่อนตัว” ในช่วงการนอนหลับที่เรียกว่า REM Sleep เท่านั้นเอง!
แนะนำผู้เขียน
คุณโบว์ วรัญญา
Senior pillow advisor
ผู้เชี่ยวชาญด้านหมอนและการนอนหลับ ผ่านหลักสูตรการอบรมขั้นสูงจากสถาบัน Sleepeace ประเทศญี่ปุ่น ดูแลโดยอาจารย์ Miho Mihashi ผู้มีประสบการณ์และความรู้ลึกซึ้งในเรื่องของการนอนหลับและการเลือกหมอนที่ถูกต้อง โดยการเรียนรู้ในหลักสูตรนี้มุ่งเน้นการศึกษาและวิจัยเกี่ยวกับการนอนหลับที่มีคุณภาพและการเลือกหมอนที่เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล เพื่อให้ทุกคนสามารถนอนหลับได้อย่างมีคุณภาพและสบายที่สุด นอกจากนี้ยังมีการฝึกอบรมเพิ่มเติมในการปรับหมอนให้เหมาะกับสรีระและลักษณะการนอนของแต่ละบุคคล เพื่อให้คำแนะนำที่ถูกต้องและมีประสิทธิภาพสูงสุด
ยาวไป อยากเลือกอ่าน
ทำความรู้จัก REM Sleep เมื่อร่างกายหลับ แต่สมองตื่น
ก่อนจะไปดูว่าผีอำเกิดขึ้นได้อย่างไร เรามาทำความเข้าใจจักรวาลของการนอนหลับกันก่อนค่ะ ถ้าให้เปรียบเทียบง่าย ๆ การนอนหลับของคนเราก็เหมือน “โรงงาน” ที่พอตกดึกปุ๊บ จะแบ่งกะการทำงานออกเป็น 2 ช่วงใหญ่ ๆ แบบนี้
กะซ่อมแซมร่างกาย (Non-REM Sleep)
ช่วงนี้เป็นช่วงที่ร่างกายเราจะดิ่งลงสู่ความเงียบสงบ ตั้งแต่เริ่มเคลิ้ม หลับตื้น ไปจนถึง “หลับลึก” โรงงานจะเน้นเอาพลังงานไปซ่อมแซมกล้ามเนื้อ หลั่งฮอร์โมนการเจริญเติบโต และฟื้นฟูร่างกายที่เหนื่อยล้ามาทั้งวัน ในช่วงนี้สมองจะได้พักผ่อนอย่างเต็มที่ คลื่นสมองจะวิ่งช้า ๆ นิ่ง ๆ ค่ะ
กะจัดระเบียบสมอง (REM Sleep)
หลังจากซ่อมแซมร่างกายเสร็จ (ใช้เวลาประมาณ 90 นาที) สมองจะปลุกตัวเองขึ้นมาเข้าสู่ช่วง REM Sleep (Rapid Eye Movement) หรือช่วงหลับตากลอกไปมาอย่างรวดเร็ว ความน่าทึ่งของช่วงนี้คือ “ตัวหลับ แต่สมองตื่นตัว” ลองดูความถี่ของคลื่นสมองจากกราฟตรวจวัดการนอนหลับ (EEG) ด้านล่างนี้ได้เลยค่ะ
สังเกตตรงเส้นกราฟคำว่า Awake (ตื่น) กับ REM สิคะ หน้าตาคลื่นสมองมันยิบ ๆ ถี่ ๆ แทบจะเหมือนกันเลยใช่ไหมล่ะคะ? นั่นเพราะในขณะที่เรากำลังหลับสนิทอยู่นั้น สมองกำลังทำงานอย่างหนักเพื่อทำหน้าที่สำคัญ 3 อย่างนี้ค่ะ
- เรียบเรียงความจำ: คัดเลือกว่าเรื่องไหนที่เจอมาวันนี้ควรเก็บไว้ในสมองระยะยาว เรื่องไหนไร้สาระก็โยนทิ้งไป (เหมือนการจัดเก็บเอกสารเข้าตู้)
- เคลียร์อารมณ์: ช่วยย่อยความเครียด ความวิตกกังวล ให้เราตื่นมาแล้วรู้สึกสมองปลอดโปร่ง
- ฉายภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์ (การฝัน): เพราะสมองทำงานตื่นตัวมาก เราจึง “ฝันเป็นเรื่องเป็นราว” มากที่สุดในชั่วโมงนี้เอง และที่ตาเรากลอกไปมาใต้เปลือกตา ก็เพราะเรากำลังมองตามสิ่งต่าง ๆ ในความฝันนั่นเองค่ะ
สรุปง่าย ๆ คือ Non-REM ซ่อมแซมร่างกาย ส่วน REM ซ่อมแซม และจัดระเบียบสมอง ทั้งสองส่วนนี้จะสลับกันเป็นรอบ ๆ (Cycles) คืนละ 4-6 รอบ เพื่อให้เราตื่นมาพร้อมร่างกายที่หายเหนื่อยและสมองที่เฉียบคมค่ะ
วิทยาศาสตร์ของ "ผีอำ" เมื่อระบบล็อกร่างกายทำงานผิดจังหวะ
“ข้อเท็จจริงสุดแปลก ในช่วง REM Sleep นี้ สมองจะสั่งการให้ กล้ามเนื้อทั่วร่างกายเป็นอัมพาตชั่วคราว (ยกเว้นตา และการหายใจ) เพื่อป้องกันไม่ให้เราขยับตัวเตะต่อย หรือวิ่งตามความฝัน ไม่งั้นถ้าฝันว่าวิ่งหนีผีอยู่ เราคงได้ลุกขึ้นมาวิ่งชนกำแพงห้องจริง ๆ แน่ ๆ ค่ะ”
แต่! อาการ “ผีอำ” (Sleep Paralysis) จะเกิดขึ้นเมื่อเราดัน สะดุ้งตื่นขึ้นมากลางคันในช่วง REM Sleep พอดิบพอดี
ในวินาทีนั้น สติและดวงตาของคุณตื่นเต็มร้อยแล้ว (เพราะตาขยับได้) แต่ระบบกล้ามเนื้อส่วนอื่น ๆ ของร่างกาย “ยังไม่ยอมปลดล็อกตาม” สารสื่อประสาทที่สั่งล็อกตัวยังสลายไปไม่หมด คุณเลยตกอยู่ในสภาพที่ตาแจ้งตื่นเต้น แต่ขยับแขนขาไม่ได้แม้แต่เซนติเมตรเดียว
แล้ว "เงาดำในห้อง" มาจากไหน? ใช่ผีหรือเปล่า?
พอร่างกายขยับไม่ได้ สมองส่วนควบคุมความกลัว (Amygdala) จะตื่นตระหนกขั้นสุด มันจะเริ่มสับสนและคิดว่า “เฮ้ย เกิดอะไรขึ้น! หรือว่ากำลังมีอันตราย?” เมื่อหาคำตอบไม่ได้ สมองเลยปรุงแต่งและสร้างภาพลวงตา (Hallucination) ออกมาเป็นเงาดำ เสียงแว่ว หรือความรู้สึกเหมือนมีคนมานั่งทับอก เพื่อหาเหตุผลมารองรับความกลัวนั้น ทั้งที่จริงๆ แล้วในห้องไม่มีอะไรเลยค่ะ
วิธีแก้ผีอำ เอาตัวรอดเมื่อโดนผีอำ
ฟังแบบนี้แล้วพอจะช่วยให้เห็นภาพของ REM Sleep ชัดเจนขึ้นไหมคะ ว่ามันเกี่ยวกับผีอำยังไง? ถ้าคืนนี้คุณบังเอิญเจอแจ็กพอตโดนผีอำอีกครั้ง จำ 3 ข้อนี้ไว้ให้ดีนะคะ
- ตั้งสติและห้ามขัดขืน ยิ่งพยายามดิ้นรน สมองจะยิ่งตื่นตระหนก และสร้างภาพหลอนให้น่ากลัวกว่าเดิม
- สูดหายใจลึกๆ โฟกัสไปที่ลมหายใจ เพราะระบบหายใจเป็นกล้ามเนื้อส่วนน้อยที่ไม่ได้ถูกล็อก
- ขยับสิ่งเล็กๆ ก่อน ให้เริ่มจากประสานงานสติไปที่ “ปลายนิ้วมือ นิ้วเท้า หรือกระพริบตารัวๆ” เมื่อส่วนเล็กๆ เริ่มขยับได้ ร่างกายจะส่งสัญญาณกลับไปบอกสมองให้ปลดล็อกกล้ามเนื้อส่วนใหญ่เองค่ะ
ทีนี้ตื่นมาครั้งหน้า ก็ไม่ต้องกลัวเงาดำในห้องอีกต่อไปแล้วนะคะ เพราะนั่นก็แค่สมองของคุณกำลังจัดกะระบบการทำงานอยู่เท่านั้นเอง!
"ลดการสะดุ้งตื่นระหว่างคืน ด้วยผ้าห่มมาร์ชเมลโล ที่มีน้ำหนักเล็กน้อย"
เคล็ดลับแห่งความนุ่มที่จะทำให้คุณติดใจ ด้วยเส้นใย TENCEL วัสดุจากธรรมชาติ
นอกจากให้สัมผัสที่นุ่มนวลแล้ว ยังสามารถควบคุมความชื้นได้อย่างดีเยี่ยม
ขจัดความอับชื้น ให้ความชุ่มชื้นที่เหมาะสม และยังยับยั้งการเจริญเติบโตของแบคทีเรียอีกด้วย
วัสดุปลอดภัยจากธรรมชาติ สามารถทำความสะอาดด้วยเครื่องซักผ้าได้ อ่อนโยนต่อผิว ปลอดภัยต่อคนและสัตว์เลี้ยง
ผ้าห่ม Marshmallow
ผ้าห่ม Marshmallow เนื้อเนียนนุ่ม จนแทบจะละลาย เหมือนถูกห่อด้วยมาร์ชเมลโล่
ผ้าห่มที่ให้สัมผัสอันน่าหลงใหล เงาดุจใยไหม เนื่องจากเส้นใยฝ้ายและเนื้อผ้าผลิตจากธรรมชาติ 100%
เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ใช้งานได้อย่างสบายใจ ให้ความเย็นในฤดูร้อน และยังให้ความอบอุ่นในฤดูหนาว
ขนาด: Single (150x210cm) สำหรับห่มคนเดียว